اگر خروپف خواب شما یا اطرافیانتان را مختل کرده است، درمان با لیزر میتواند یکی از گزینههای کاهش صدای خروپف باشد. بااینحال، میزان اثربخشی این روش به علت خروپف و وضعیت راه هوایی بستگی دارد و نتیجه آن برای همه افراد یکسان نیست.
درمان خروپف با لیزر فوتونا یا NightLase روشی غیرسایشی است که با گرمکردن کنترلشده بافت نرم دهان و حلق انجام میشود. این روش ممکن است در بعضی افراد شدت خروپف را کاهش دهد؛ اما نتیجه برای همه یکسان نیست و NightLase درمان قطعی آپنه خواب یا جایگزین درمانهای استاندارد آن محسوب نمیشود.
درمان خروپف با لیزر چیست؟
خروپف معمولاً زمانی ایجاد میشود که عبور هوا از راه تنفسی باریک، کام نرم، زبان کوچک یا بافتهای اطراف حلق را به لرزش درآورد. در NightLase از لیزر Er:YAG فوتونا در حالت SMOOTH استفاده میشود تا بدون برش یا برداشت بافت، انرژی حرارتی کنترلشدهای به این نواحی منتقل شود.
لیزر چگونه باعث کاهش خروپف میشود؟
NightLase از طول موج ۲۹۴۰ نانومتر لیزر Er:YAG استفاده میکند که بهخوبی توسط آب موجود در بافت جذب میشود. در حالت SMOOTH، انرژی بهصورت پالسهای کنترلشده و زیر آستانه سایش تابانده میشود تا بافت بدون برش بهتدریج گرم شود.
مکانیسم پیشنهادی این است که گرما باعث انقباض اولیه و بازآرایی تدریجی کلاژن شود. در نتیجه ممکن است بافت کمی سفتتر شود و لرزش یا تمایل آن به فروریزش هنگام خواب کاهش یابد. میزان این تغییر در افراد مختلف یکسان نیست.
لیزر روی کدام قسمتها انجام میشود؟
ناحیه درمان بر اساس معاینه انتخاب میشود. در مطالعات، لیزر روی کام نرم، زبان کوچک، ستونهای لوزه، اطراف لوزهها، بخش انتهایی کام سخت و گاهی قاعده زبان تابانده شده است. لازم نیست همه این نواحی در تمام افراد درمان شوند.

تفاوت NightLase با جراحی لیزری LAUP چیست؟
| ویژگی | NightLase فوتونا | LAUP |
|---|---|---|
| ماهیت | غیرسایشی و بدون برداشت بافت | جراحی همراه با برداشت یا تبخیر بافت |
| بیحسی | اغلب بدون بیحسی موضعی | معمولاً با بیحسی موضعی |
| نقاهت | معمولاً کوتاهتر | معمولاً درد و نقاهت بیشتر |
| هدف | کاهش لرزش با گرمکردن و سفتی نسبی بافت | بازکردن مسیر با تغییر یا برداشت بافت |
درمان خروپف با لیزر چگونه انجام میشود؟
پیش از درمان، پزشک شدت خروپف، خوابآلودگی روزانه، قطع تنفس، تغییرات وزن و گرفتگی بینی را بررسی میکند و دهان، بینی و حلق را معاینه میکند. اگر نشانهای از آپنه انسدادی خواب وجود داشته باشد، ممکن است آزمایش خواب لازم باشد.
در جلسه NightLase، بیمار بیدار است و دهان را باز نگه میدارد. پزشک هندپیس مخصوص را بدون تماس مستقیم مقابل بافت قرار میدهد و پرتو را با فاصله و الگوی مشخص روی ناحیه هدف حرکت میدهد. طراحی هندپیس کمک میکند اندازه و تمرکز پرتو هنگام جابهجایی تقریباً ثابت بماند.
انرژی ممکن است به کام نرم، زبان کوچک، ستونهای لوزه، اطراف لوزهها، بخش عقبی کام سخت و گاهی قاعده زبان تابانده شود. طول موج ۲۹۴۰ نانومتر در آب بافت جذب میشود و پالسهای SMOOTH دمای مخاط و بافت همبند زیر آن را بهصورت کنترلشده افزایش میدهند. هدف، ایجاد اثر حرارتی برای انقباض و بازآرایی کلاژن است، نه بریدن بافت.
حین درمان ممکن است احساس گرما یا ناراحتی خفیف ایجاد شود. معمولاً نیاز به بستری نیست و نتیجه در پیگیریهای بعدی ارزیابی میشود.
هر جلسه لیزر خروپف چقدر طول میکشد؟
هر جلسه معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد؛ اما زمان دقیق به تعداد نواحی هدف و شرایط فرد بستگی دارد.
چند جلسه برای درمان خروپف با لیزر لازم است؟
تعداد جلسات برای همه یکسان نیست. در کارآزمایی تصادفی اصلی NightLase، سه جلسه طی ۴۲ روز انجام شد: روز صفر، حدود روزهای ۱۴ تا ۲۱ و روز ۴۲. این برنامه فقط متعلق به همان پژوهش است و نسخه ثابت برای همه بیماران یا پروتکل تأییدشده کلینیک فخرائی نیست.
در پروتکلهای دیگر ممکن است تعداد متفاوتی پیشنهاد شود. برنامه نهایی باید بر اساس علت خروپف، وضعیت راه هوایی و پاسخ فرد تعیین شود.
نتیجه لیزر خروپف از چه زمانی مشخص میشود؟
برخی افراد ممکن است در طول دوره متوجه کاهش خروپف شوند؛ اما در کارآزمایی کنترلشده، نتیجه اصلی سه ماه بعد ارزیابی شد. نظر همراه بیمار برای بررسی آپنه خواب کافی نیست.
درمان خروپف با لیزر برای چه کسانی مناسب است؟
NightLase بیشتر در بزرگسالان مبتلا به خروپف اولیه یا اختلال تنفسی خفیف هنگام خواب بررسی شده است؛ بهویژه وقتی لرزش بافت نرم دهان و حلق در ایجاد صدا نقش داشته باشد. بااینحال، معیار قطعی و مورد توافقی برای انتخاب همه بیماران وجود ندارد.
در کارآزمایی اصلی، شرکتکنندگان AHI کمتر از ۱۵، BMI حداکثر ۳۰ و بدون خوابآلودگی روزانه قابل توجه بودند. انسداد بینی و بزرگی لوزهها نیز بهعنوان علت اصلی خروپف کنار گذاشته شده بود. این موارد معیارهای همان مطالعهاند، نه ممنوعیت عمومی درمان؛ اما نشان میدهند شدت اختلال، BMI و محل اصلی انسداد در تصمیمگیری مهماند.
اگر منشأ اصلی مشکل انسداد بینی، بزرگی لوزهها، عقببودن فک یا بخش دیگری از راه هوایی باشد، درمان کام نرم بهتنهایی ممکن است کافی نباشد.
چه کسانی قبل از لیزر به بررسی بیشتری نیاز دارند؟
در صورت مشاهده قطع تنفس، بیدارشدن با احساس خفگی، خوابآلودگی روزانه، سردرد صبحگاهی، فشار خون بالا یا خروپف بسیار بلند و مداوم، ابتدا باید احتمال آپنه خواب بررسی شود.
آیا درمان خروپف با لیزر واقعاً مؤثر است؟
مطالعات نشان میدهند NightLase میتواند در بعضی افراد شدت خروپف را کاهش دهد؛ اما شواهد هنوز محدود است.
در یک کارآزمایی، ۴۰ بیمار به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه سه جلسه NightLase و گروه دیگر لیزر ساختگی دریافت کردند. سه ماه بعد، شدت خروپف و ارزیابی همراه بیمار در گروه NightLase بهتر شد؛ اما مطالعه کوچک بود، فقط بیماران منتخب را بررسی کرد و پیگیری کوتاهمدتی داشت.
مرور علمی سال ۲۰۲۰ بر هفت مطالعه و ۲۴۷ شرکتکننده نیز کاهش شدت خروپف و رضایت حدود ۸۰ درصدی را گزارش کرد؛ اما تغییر AHI و RDI معنادار نبود. رضایت بیمار نیز به معنی درمان کامل یا رفع آپنه خواب نیست.
بنابراین NightLase باید گزینهای احتمالی برای افراد منتخب در نظر گرفته شود، نه درمان استاندارد یا قطعی خروپف. بعضی راهنماهای تخصصی نیز شواهد فعلی را برای توصیه گسترده این روش کافی نمیدانند.

آیا لیزر آپنه خواب را هم درمان میکند؟
لیزر ممکن است صدای خروپف را کمتر کند، اما لزوماً از تنگ یا مسدودشدن راه تنفسی جلوگیری نمیکند. کاهش صدا بهتنهایی نشانه درمان آپنه نیست و شواهد کافی برای معرفی NightLase بهعنوان جایگزین درمانهای استاندارد آپنه خواب وجود ندارد.
اگر به آپنه مشکوک هستید، ابتدا باید وضعیت تنفس هنگام خواب بررسی شود. سپس پزشک میتواند درباره روش مناسب تصمیم بگیرد.
عوارض و نقاهت درمان خروپف با لیزر
عوارض گزارششده معمولاً خفیف و کوتاهمدت بودهاند و ممکن است شامل خشکی گلو، گلودرد خفیف، احساس گرما یا وجود جسم خارجی در حلق باشند.
اگر درد شدید، زخم، علائم طولانیمدت یا مشکل در بلع و تنفس ایجاد شد، باید با پزشک تماس بگیرید. محدودبودن عوارض در مطالعات کوچک به معنی اثبات بیخطر بودن کامل این روش نیست.
مراقبت بعد از لیزر خروپف
نوشیدن آب و پرهیز موقت از خوراکیهای بسیار داغ، تند یا تحریککننده میتواند ناراحتی گلو را کمتر کند. در صورت ادامه علائم، مراجعه کنید.
ماندگاری درمان خروپف با لیزر چقدر است؟
ماندگاری به علت خروپف، ویژگی بافت، تغییرات وزن، افزایش سن و پاسخ فرد بستگی دارد. ممکن است اثر درمان کاهش یابد و بعضی افراد به ارزیابی یا جلسه مجدد نیاز داشته باشند. تصمیم درباره تکرار درمان باید بر اساس بازگشت علائم باشد.
هزینه درمان خروپف با لیزر چقدر است؟
هزینه NightLase معمولاً از روشهای سادهای مانند اصلاح سبک زندگی و تغییر وضعیت خواب بیشتر است؛ زیرا با دستگاه تخصصی انجام میشود و ممکن است به چند جلسه نیاز داشته باشد. بااینحال، نمیتوان آن را همیشه ارزانتر یا گرانتر از LAUP دانست؛ زیرا جراحی هزینههای بیحسی، تجهیزات و مرکز درمانی دارد.
هزینه نهایی به ارزیابی اولیه، علت خروپف، تعداد جلسات، نیاز به آزمایش خواب و جلسه نگهدارنده بستگی دارد. هزینه ابزار دهانی سفارشی یا CPAP نیز باید جداگانه و متناسب با تشخیص بیمار مقایسه شود.
جمعبندی: آیا من کاندید NightLase هستم؟
NightLase ممکن است با افزایش نسبی سفتی بافت نرم، خروپف بعضی افراد را کاهش دهد؛ اما نتیجه برای همه یکسان نیست و اثر آن بر آپنه خواب یا ماندگاری بلندمدت قطعی نشده است.
قدم اول، انتخاب دستگاه یا تعیین تعداد جلسات نیست. ابتدا باید علت خروپف، شدت اختلال و احتمال آپنه بررسی شود. در کلینیک فخرائی میتوانید برای ارزیابی مراجعه کنید تا پزشک مشخص کند NightLase برای شما مناسب است یا روش دیگری باید در اولویت باشد.




