غدد سباسه (Sebaceous Glands) از مهمترین غدد پوستی در بدن انسان و برخی پستانداران هستند که وظیفه اصلی آنها تولید و ترشح مادهای چرب به نام سبوم (Sebum) است. این غدد نقش کلیدی در حفظ سلامت پوست و مو دارند و عملکرد صحیح آنها برای جلوگیری از خشکی، عفونت و آسیبهای پوستی ضروری است.
سبوم چیست و چه نقشی دارد؟
سبوم مادهای چرب و طبیعی است که توسط غدد سباسه تولید میشود و روی سطح پوست و مو پخش میگردد. این ماده وظایف مهمی بر عهده دارد، از جمله:
محافظت از پوست در برابر ورود قارچها و باکتریهای مضر
حفظ رطوبت پوست و جلوگیری از خشکی
کمک به انعطافپذیری و نرمی پوست
محافظت از ساقه مو و جلوگیری از شکنندگی
وجود سبوم بهاندازه متعادل برای سلامت پوست ضروری است؛ کمبود یا افزایش بیشازحد آن میتواند مشکلات پوستی ایجاد کند.
غدد سباسه در کجای بدن قرار دارند؟
غدد سباسه تقریباً در تمام نواحی پوست بدن وجود دارند، اما تراکم آنها در برخی قسمتها بیشتر است، از جمله:
صورت (بهویژه پیشانی، بینی و چانه)
پوست سر
پشت و قفسه سینه
این غدد معمولاً در لایه میانی پوست (درم) قرار دارند و ترشحات خود را به سطح پوست منتقل میکنند.
انواع غدد سباسه
بهطور کلی، غدد سباسه به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
۱. غدد سباسه متصل به فولیکول مو
این نوع شایعترین شکل غدد سباسه است. در این حالت، مجرای غده به فولیکول مو باز میشود و سبوم از طریق مو به سطح پوست میرسد. بیشتر غدد چربی بدن به این شکل عمل میکنند.
۲. غدد سباسه غیرمتصل به فولیکول مو
برخی از غدد سباسه مستقیماً به فولیکول مو متصل نیستند و ترشحات خود را بهطور مستقیم روی سطح پوست آزاد میکنند. این غدد معمولاً با غدد عرق همکاری دارند و در نواحی خاصی از پوست دیده میشوند.
عملکرد غدد سباسه
با وجود تفاوت در محل اتصال، عملکرد همه غدد سباسه تقریباً مشابه است. وظیفه اصلی آنها شامل موارد زیر میشود:
تولید سبوم
آزادسازی سبوم روی سطح پوست
ایجاد یک لایه محافظ چربی روی پوست و مو
کمک به تعادل میکروبی پوست
اختلال در عملکرد این غدد میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند آکنه، پوست چرب، پوست خشک یا التهاب پوستی شود.
جمعبندی
غدد سباسه بخش مهمی از سیستم دفاعی پوست هستند که با تولید سبوم، از پوست در برابر عوامل خارجی محافظت کرده و رطوبت آن را حفظ میکنند. این غدد به دو نوع متصل به فولیکول مو و غیرمتصل تقسیم میشوند، اما همگی نقش مشابهی در سلامت پوست ایفا میکنند. عملکرد متعادل غدد سباسه، کلید داشتن پوستی سالم، نرم و مقاوم در برابر آسیبهاست.
