کیست کراتین (که با نام کیست اپیدرموئید نیز شناخته میشود) یکی از ضایعات پوستی خوشخیم و شایع است که معمولاً بهدلیل تجمع کراتین زیر پوست ایجاد میشود. این کیستها اغلب بیخطر هستند، اما آشنایی با علائم، روش تشخیص و درمان آنها میتواند به تصمیمگیری درست برای مراجعه به پزشک کمک کند.
علائم کیست کراتین
کیست کراتین معمولاً با نشانههایی مشخص ظاهر میشود که تشخیص آن را نسبتاً ساده میکند. مهمترین علائم عبارتاند از:
توده کوچک و برجسته: به شکل یک برآمدگی گرد، صاف و قابل لمس روی پوست
بدون درد بودن: در اغلب موارد درد ندارد، مگر اینکه دچار التهاب یا عفونت شود
رنگ طبیعی پوست: پوست روی کیست معمولاً همرنگ ناحیه اطراف است
محتویات سفید یا زرد رنگ: در صورت باز شدن یا ترکیدن کیست، مادهای سفید یا زرد با بوی خاص خارج میشود
رشد آهسته: این کیستها بهتدریج بزرگ میشوند و رشد سریعی ندارند
کیست کراتین میتواند در نواحی مختلف بدن مانند صورت، گردن، پشت، شانهها و پوست سر دیده شود.
علائم کیست کراتین عفونی
در برخی موارد، کیست کراتین ممکن است دچار عفونت شود. در این حالت، علائم شدیدتری ظاهر میشوند که نیاز به بررسی پزشکی دارند:
قرمزی و تورم: پوست اطراف کیست ملتهب و متورم میشود
درد: کیست عفونی معمولاً دردناک است و به لمس حساسیت دارد
خروج چرک: بهجای ماده معمولی، ترشحات چرکی از کیست خارج میشود
تب: در موارد شدید، فرد ممکن است دچار تب و علائم عمومی عفونت شود
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه به پزشک ضروری است.
تشخیص کیست کراتین
تشخیص کیست کراتین معمولاً با معاینه بالینی توسط پزشک انجام میشود. پزشک با بررسی ویژگیهایی مانند:
شکل و اندازه توده
محل قرارگیری
قوام و میزان تحرک کیست
وجود یا عدم وجود درد
در بیشتر موارد میتواند کیست کراتین را از سایر ضایعات پوستی تشخیص دهد.
اگر ظاهر کیست غیرمعمول باشد، رشد سریعی داشته باشد یا علائمی مانند درد، قرمزی و ترشح دیده شود، ممکن است اقدامات تکمیلی انجام شود، از جمله:
نمونهبرداری از محتویات کیست
بررسی آزمایشگاهی
بیوپسی یا تصویربرداری (در موارد نادر و مشکوک)
درمان کیست کراتین
در بسیاری از افراد، کیست کراتین نیازی به درمان ندارد و ممکن است بدون مداخله خاصی پایدار بماند یا حتی خودبهخود برطرف شود.
اما در شرایط زیر درمان توصیه میشود:
بزرگ شدن کیست
عفونت یا التهاب
ایجاد درد یا ناراحتی
مشکلات زیبایی
روشهای درمانی شامل موارد زیر است:
درناژ کیست
در این روش، پزشک با ابزار استریل محتویات داخل کیست را تخلیه میکند. این روش ساده است، اما احتمال عود وجود دارد.
برداشتن کامل کیست
برای جلوگیری از بازگشت مجدد، پزشک ممکن است کل کیست را بههمراه دیواره آن بهطور کامل خارج کند. این روش مؤثرترین راه درمان قطعی است.
جمع بندی
کیست کراتین یک ضایعه پوستی خوشخیم و شایع است که اغلب بدون درد و بیخطر میباشد. اگرچه در بسیاری از موارد نیازی به درمان ندارد، اما در صورت عفونت، رشد بیشازحد یا ایجاد ناراحتی، مراجعه به پزشک و انتخاب روش درمانی مناسب اهمیت دارد. تشخیص و درمان بهموقع میتواند از بروز عوارض جلوگیری کند.
