دیهیدروتستوسترون (Dihydrotestosterone یا DHT) یکی از هورمونهای مهم بدن است که نقش اساسی در رشد و تکامل جنسی مردان ایفا میکند. این هورمون از دسته آندروژنها محسوب میشود و از هورمون تستوسترون، که آندروژن اصلی بدن مردان است، تولید میشود.
بهطور متوسط، بدن یک مرد بالغ روزانه حدود ۱۰ درصد از تستوسترون خود را به DHT تبدیل میکند. این تبدیل توسط آنزیمی به نام 5-آلفا ردوکتاز انجام میشود.
نقش DHT در بدن مردان
بیشترین تأثیر هورمون DHT مربوط به دوران جنینی و بلوغ است. در این مراحل، DHT مسئول شکلگیری بسیاری از ویژگیهای مردانه میباشد، از جمله:
تکامل اندامهای جنسی مردانه
رشد موهای صورت و بدن
تغییرات صوتی در دوران بلوغ
برخلاف تستوسترون، DHT در بزرگسالی نقش مهمی در حفظ فیزیولوژی مردانه ندارد و عملکرد آن محدودتر میشود.
اثرات DHT در بزرگسالی
در سنین بزرگسالی، فعالیت هورمون DHT بیشتر با برخی پیامدهای خاص شناخته میشود، از جمله:
بزرگ شدن پروستات
ریزش موی مردانه (آلوپسی آندروژنتیک)
بهویژه اثر DHT بر فولیکولهای مو، یکی از مهمترین عوامل ریزش مو در مردان محسوب میشود.
ارتباط DHT و ریزش موی مردانه
هورمون DHT میتواند بهطور مستقیم بر فولیکولهای مو تأثیر بگذارد. در افراد مستعد ژنتیکی، این هورمون باعث:
نازک شدن تدریجی موها
کوتاه شدن چرخه رشد مو
توقف رشد مو در نهایت
میشود. این فرآیند معمولاً در ناحیه جلو سر و فرق سر دیده میشود و بهعنوان ریزش موی ارثی مردان شناخته میشود.
متأسفانه، ریزش موی ناشی از DHT بهصورت کامل قابل درمان نیست، اما میتوان روند آن را کنترل یا مدیریت کرد.
چرا موهای بانک مو دچار ریزش نمیشوند؟
نکته مهم و امیدوارکننده این است که موهای ناحیه بانک مو (معمولاً پشت و کنارههای سر) بهطور ژنتیکی در برابر هورمون DHT مقاوم هستند. به همین دلیل، این موها حتی در افرادی که دچار ریزش شدید موی مردانه هستند، حفظ میشوند.
متخصصان کاشت مو با استخراج فولیکولهای مقاوم به DHT از بانک مو و انتقال آنها به نواحی کمپشت یا طاس، میتوانند کاشت موی دائمی و ماندگار انجام دهند.
جمعبندی
دیهیدروتستوسترون هورمونی مهم در رشد جنسی مردان است که در بزرگسالی بیشتر با ریزش موی مردانه و بزرگ شدن پروستات شناخته میشود. تأثیر مستقیم DHT بر فولیکولهای مو، عامل اصلی آلوپسی آندروژنتیک در مردان است. اگرچه این نوع ریزش مو درمان قطعی ندارد، اما به دلیل مقاومت موهای بانک مو در برابر DHT، کاشت مو یک راهکار مؤثر و دائمی برای بازگرداندن موها محسوب میشود.
