قارچ سیاه مو که با نامهای Black Piedra یا Piedra negra شناخته میشود، یک عفونت قارچی نادر است که عمدتاً ساقهی مو را درگیر میکند. این بیماری میتواند موهای سر، صورت (ریش و سبیل) و در موارد نادر، موهای ناحیه تناسلی را تحت تأثیر قرار دهد. عامل ایجادکنندهی این عفونت قارچی، Piedraia hortae است. این بیماری معمولاً خوشخیم بوده و خطر جدی برای سلامت عمومی فرد ایجاد نمیکند، اما در صورت عدم درمان میتواند باعث آسیب به موها شود.
علائم قارچ سیاه مو
نشانههای قارچ سیاه معمولاً بهصورت تغییرات قابل مشاهده روی ساقهی مو ظاهر میشوند، از جمله:
ایجاد گرههای سخت، کوچک و تیرهرنگ (سیاه یا قهوهای تیره) روی ساقهی مو
خشکی و شکنندگی موها
ریزش مو در ناحیهی درگیر
خارش پوست سر یا ناحیه مبتلا (در برخی افراد)
این گرهها بهراحتی از روی مو جدا نمیشوند و اغلب هنگام لمس، زبر و سفت احساس میشوند.
آیا قارچ سیاه مسری است؟
خیر. قارچ سیاه مو مسری نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود. بنابراین تماس مستقیم با افراد مبتلا، خطری برای اطرافیان ایجاد نمیکند.
علل ایجاد قارچ سیاه
قارچ Piedraia hortae بهطور طبیعی در خاک، گیاهان و محیطهای مرطوب وجود دارد. این قارچ میتواند از طریق موارد زیر به مو منتقل شود:
تماس مستقیم مو با خاک یا گیاهان آلوده
قرار گرفتن طولانیمدت در محیطهای مرطوب و گرم
رعایت نکردن بهداشت مناسب مو
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا هستند؟
برخی افراد به دلیل شرایط شغلی یا محیطی، بیشتر در معرض ابتلا به قارچ سیاه مو قرار دارند، از جمله:
کشاورزان و باغبانان
افرادی که در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری زندگی میکنند
کسانی که فعالیتهای طولانیمدت در فضای باز دارند
افرادی که بهطور مداوم با خاک و گیاهان در تماس هستند.
روشهای تشخیص قارچ سیاه
تشخیص این بیماری معمولاً ساده است و توسط پزشک یا متخصص پوست انجام میشود. روشهای تشخیصی شامل:
معاینهی بالینی مو و پوست سر
بررسی گرههای تیره روی ساقه مو
در صورت نیاز، نمونهبرداری از مو و انجام آزمایشهای قارچشناسی در آزمایشگاه برای تأیید تشخیص
درمان قارچ سیاه مو
درمان قارچ سیاه معمولاً مؤثر و بدون عارضه جدی است. روشهای درمان شامل:
استفاده از داروهای ضد قارچ موضعی مانند:
شامپوهای ضد قارچ
کرم یا لوسیونهای مخصوص
در برخی موارد، کوتاه کردن یا تراشیدن موهای آلوده برای حذف کامل گرهها
در موارد مقاوم یا شدید، ممکن است پزشک داروهای ضد قارچ خوراکی تجویز کند
راههای پیشگیری از قارچ سیاه
با رعایت چند نکته ساده میتوان خطر ابتلا به قارچ سیاه مو را کاهش داد:
پرهیز از تماس مستقیم مو با خاک و گیاهان آلوده
شستوشوی منظم موها با شامپوی مناسب
استفاده از کلاه یا پوشش محافظ هنگام کار در فضای باز
کوتاه نگه داشتن موها و خشک کردن کامل آنها پس از شستوشو
رعایت بهداشت فردی، بهویژه در مناطق گرم و مرطوب
قارچ سیاه مو یک عفونت قارچی غیرمسری و قابل درمان است که بیشتر در محیطهای گرم و مرطوب دیده میشود. تشخیص بهموقع و رعایت بهداشت مو نقش مهمی در درمان سریع و پیشگیری از عود بیماری دارد.
